UPI ચાર્જ 15 ઓક્ટોબર 2026થી મુલતવી: તાજી સ્થિતિ, દરો અને છૂટ
15 ઓક્ટોબર 2026થી શરૂ થનારી 0.4% UPI મર્ચન્ટ ફી (MDR) મુલતવી રહી છે અને શરૂ થવાની નવી તારીખ હજી જાહેર થઈ નથી. શરૂ થાય ત્યારે દુકાનદારોએ ₹2,000થી વધુના UPI પેમેન્ટ પર 0.4% ભરવું પડશે, એક પેમેન્ટ પર વધુમાં વધુ ₹300. ગ્રાહકે કંઈ વધારે આપવાનું નથી, ₹2,000 સુધીના પેમેન્ટ ફ્રી રહેશે અને નાના P2PM દુકાનદારોને છૂટ છે.
તાજી સ્થિતિ: 7 નવેમ્બર 2026
15 ઓક્ટોબર 2026ની શરૂઆત મુલતવી રહી છે અને નવી તારીખ હજી જાહેર થઈ નથી. NPCIના જણાવ્યા મુજબ તારીખ દિવાળી પછી અલગથી જણાવાશે.
13 ઓક્ટોબરે Business Standardએ અહેવાલ આપ્યો કે NPCIએ અમલ દિવાળી પછી સુધી મુલતવી રાખ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં આપેલા જવાબમાં પણ NPCIએ અમલ મુલતવી રહ્યાનું કહ્યું છે. આ પેજ પરના દરો અને નિયમો બદલાયા નથી.
આ નિયમ સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક જનહિત અરજી દાખલ થઈ હતી. નવી તારીખ સત્તાવાર રીતે આવતાં જ અમે આ પેજ અપડેટ કરીશું.
નિયમો ટૂંકમાં
- ગ્રાહકે કંઈ આપવાનું નથી. ગ્રાહકો માટે UPI ફ્રી રહેશે, અને કોઈ વ્યક્તિને પૈસા મોકલવા (P2P) કોઈ પણ રકમ પર ફ્રી રહેશે.
- ₹2,000 સુધીના પેમેન્ટ: કોઈ મર્ચન્ટ ફી નહીં.
- ₹2,000થી વધુના પેમેન્ટ: સામાન્ય (P2M) દુકાનદાર માટે આખી રકમના 0.4%. ₹3,000ના પેમેન્ટ પર દુકાને ₹12 આપવા પડશે.
- એક પેમેન્ટ પર વધુમાં વધુ ₹300, આ મર્યાદા ₹75,000 પર પહોંચે છે.
- નાના દુકાનદારો (P2PM), જેમને UPI QRથી મહિને ₹1 લાખ સુધી મળે છે, તેમણે કોઈ ફી આપવાની નથી, ₹2,000થી વધુના પેમેન્ટ પર પણ નહીં.
- દુકાનદાર આ ફી ગ્રાહકના બિલમાં ઉમેરી શકતો નથી.
- નવો QR કોડ કે સાઉન્ડબોક્સ લેવાની જરૂર નથી.
કયો દર લાગુ પડશે?
ફી પેમેન્ટની રકમ અને તમારા ખાતાની કેટેગરી પર આધાર રાખે છે, જે તમારી બેંક કે પેમેન્ટ પ્રોવાઇડર નક્કી કરે છે. ફક્ત તમારા ધંધાનો પ્રકાર તે નક્કી કરતો નથી.
| પેમેન્ટ કે કેટેગરી | મર્ચન્ટ ફી (MDR) |
|---|---|
| ₹2,000 સુધીનું કોઈ પણ પેમેન્ટ | ₹0 |
| સામાન્ય દુકાનદાર (P2M), ₹2,000થી વધુનું પેમેન્ટ | આખી રકમના 0.4%, એક પેમેન્ટ પર વધુમાં વધુ ₹300 |
| નાનો દુકાનદાર (P2PM), જેને UPI QRથી મહિને ₹1 લાખ સુધી મળે છે | કોઈ પણ રકમ પર ₹0 |
| રેલવે, ટેલિકોમ, વીમો, પેટ્રોલ-ડીઝલ, વીજળી-પાણીના બિલ અને અન્ય જાહેર કરેલી કેટેગરી, ₹2,000થી વધુ | દરેક પેમેન્ટ પર ફ્લેટ ₹5 |
| સ્કૂલ-કોલેજની ફી, ₹2,000થી વધુ | ફ્લેટ કે મર્યાદિત ફી; સત્તાવાર FAQમાં રકમ જણાવી નથી |
| મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, સ્ટોકબ્રોકર અને સિક્યોરિટીઝ, ₹2,000થી વધુ | 0.02%, એક પેમેન્ટ પર વધુમાં વધુ ₹300 |
| UPI AutoPay અને મેન્ડેટ (સબ્સ્ક્રિપ્શન, SIP, દર મહિનાના બિલ) | કોઈ નક્કી MDR નથી |
| ક્રેડિટ કાર્ડ કે ક્રેડિટ લાઇનથી થયેલું UPI પેમેન્ટ | આ નિયમની બહાર; ક્રેડિટ કાર્ડના નિયમો લાગુ |
| એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિને પૈસા મોકલવા | ફ્રી |
ઉદાહરણથી સમજો
સામાન્ય P2M દુકાનદાર માટે, પેમેન્ટ ₹2,000થી વધુ થતાં જ 0.4% આખી રકમ પર લાગે છે, ફક્ત ₹2,000થી ઉપરના ભાગ પર નહીં. સત્તાવાર FAQ મુજબ ₹3,000ના પેમેન્ટ પર ₹12.
| પેમેન્ટ | કેવી રીતે ગણ્યું | દુકાન આપશે |
|---|---|---|
| ₹1,500 | ₹2,000 સુધી: કોઈ ફી નહીં | ₹0 |
| ₹2,000 | ₹2,000 સુધી: કોઈ ફી નહીં | ₹0 |
| ₹2,500 | ₹2,500ના 0.4% | ₹10 |
| ₹3,000 | ₹3,000ના 0.4% | ₹12 |
| ₹5,000 | ₹5,000ના 0.4% | ₹20 |
| ₹10,000 | ₹10,000ના 0.4% | ₹40 |
| ₹50,000 | ₹50,000ના 0.4% | ₹200 |
| ₹75,000 | ₹75,000ના 0.4% | ₹300 |
| ₹1,00,000 | 0.4%થી ₹400 થાત; પણ મર્યાદા ₹300 | ₹300 |
P2PM દુકાનદાર આ બધા પર ₹0 આપશે. દરેક બિલ અલગથી ગણો: મહિનાની સરેરાશ છુપાવી દે છે કે કયા પેમેન્ટ ₹2,000 વટાવે છે અને કયા મર્યાદા સુધી પહોંચે છે.
દુકાનદારોએ હવે શું કરવું?
- તમારી બેંક કે પેમેન્ટ એપને પૂછો કે તમારું ખાતું P2PM છે કે P2M, અને કઈ બિઝનેસ કેટેગરીમાં રાખેલું છે.
- તમારી મહિનાની UPI આવક જુઓ. જે P2PM ખાતામાં સતત ત્રણ મહિના ₹1 લાખથી વધુ આવે છે, તેને P2Mમાં ફેરવી દેવાય છે.
- તમારો જૂનો QR કોડ અને સાઉન્ડબોક્સ જ રાખો. કંઈ બદલવાની કે ફરી રજિસ્ટર કરવાની જરૂર નથી.
- ગ્રાહકના બિલમાં UPIનો અલગ ચાર્જ ન ઉમેરો. દુકાનદાર MDR ગ્રાહક પાસેથી લઈ શકતા નથી.
- તમારા પ્રોવાઇડરના ઇન્વૉઇસમાં GST, બીજા ચાર્જ અને ફી ક્યારે કપાશે તે જુઓ.
- છેલ્લી તારીખ માટે આ પેજ કે NPCI, RBI અને PIBની સત્તાવાર માહિતી જોતા રહો.
તમારી મર્ચન્ટ ફીનો અંદાજ કાઢો
એક બિલ કે આખા મહિનાના બિલ પર ફી ગણો, તમારી કેટેગરી અને ઇચ્છો તો GST સાથે. (કેલ્ક્યુલેટર અંગ્રેજીમાં છે.)
ફી કેલ્ક્યુલેટર ખોલોસામાન્ય સવાલો
શું 15 ઓક્ટોબર 2026થી લાગનારો UPI ચાર્જ મુલતવી રહ્યો છે?
હા. NPCIએ તેને મુલતવી રાખ્યો છે અને કહ્યું છે કે નવી તારીખ દિવાળી પછી જણાવાશે. 7 નવેમ્બર 2026 સુધી નવી તારીખ જાહેર થઈ નથી. દરો અને નિયમો બદલાયા નથી. તારીખ આવતાં આ પેજ અપડેટ થશે.
શું ગ્રાહકોએ UPI પેમેન્ટ પર ચાર્જ આપવો પડશે?
ના. સત્તાવાર FAQ મુજબ ગ્રાહકો માટે UPI ફ્રી રહેશે અને UPI એપ કોઈ પ્લેટફોર્મ ફી લઈ શકતી નથી. એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિને પૈસા મોકલવા પણ ફ્રી છે.
શું 0.4% આખી રકમ પર લાગશે કે ફક્ત ₹2,000થી ઉપરના ભાગ પર?
આખી રકમ પર. સત્તાવાર FAQમાં ₹3,000ના પેમેન્ટ પર ₹12 જણાવ્યા છે, જે ₹3,000ના 0.4% છે.
શું ₹2,000થી વધુના દરેક પેમેન્ટ પર MDR લાગશે?
ના. જે નાના P2PM દુકાનદારોને UPI QRથી મહિને ₹1 લાખ સુધી મળે છે, તેમને કોઈ પણ રકમ પર MDR શૂન્ય છે. કેટલાક ક્ષેત્રોમાં 0.4%ને બદલે ફ્લેટ ₹5 લાગે છે. તમારી કેટેગરી તમારા પ્રોવાઇડર પાસેથી પાકી કરો.
શું દુકાનદાર MDR ગ્રાહક પાસેથી લઈ શકે?
ના. સત્તાવાર FAQ મુજબ દુકાનદાર MDR ગ્રાહક પર નાખી શકતા નથી; ગ્રાહક ફક્ત લખેલી કિંમત જ આપશે.
શું UPI MDR પર GST લાગશે?
સત્તાવાર FAQમાં આ જણાવ્યું નથી. કેલ્ક્યુલેટરમાં ફી પર 18% GST એક વિકલ્પ તરીકે આપેલો છે. સાચો ટેક્સ તમારા પ્રોવાઇડરના ઇન્વૉઇસમાં જુઓ.
શું દુકાને નવો QR કોડ કે સાઉન્ડબોક્સ લેવો પડશે?
ના. જૂના QR કોડ અને સાઉન્ડબોક્સ ચાલુ રહેશે. કંઈ બદલવાની કે ફરી રજિસ્ટર કરવાની જરૂર નથી.
સ્રોત અને ચકાસણીની તારીખ
નિયમો નાણાકીય સેવા વિભાગ (DFS)ના 15 સપ્ટેમ્બર 2026ના FAQ (સવાલ 2, 3, 15–17, 22–26, 29 અને 33–42) અને નાણા મંત્રાલયની જાહેરાતમાંથી લીધા છે. તાજી સ્થિતિ ઉપર આપેલા સમાચારમાંથી. છેલ્લે 7 નવેમ્બર 2026એ ચકાસ્યું. આ સામાન્ય માહિતી છે, કાનૂની કે ટેક્સ સલાહ નથી.
તમારા બિલની રકમનો UPI QR બનાવો
છેલ્લું બિલ નાખો અને રકમ ભરેલો QR બતાવો. જુદી જુદી પેમેન્ટ એપમાં થોડો ફરક હોઈ શકે. પૈસા આવ્યા કે નહીં, તમારા સાઉન્ડબોક્સ કે બિઝનેસ એપમાં જુઓ.
દુકાન કાઉન્ટર ખોલો